Strona Parafialna
AKTUALNOŚCI
ZAPOWIEDZI
MSZE ŚW. I NABOŻEŃSTWA
GRUPY DUSZPASTERSKIE
KULT NAJŚW. SERCA PANA JEZUSA
GALERIA
Kontakt
Kancelaria
Odpusty
Pomoc na potrzeby parafii
Kapłani
Kościół filialny w Bukowinie
Kaplica w Zyniach
Kaplica w Wólce Biskiej
Kaplica na cmentarzu
Przydrożne kapliczki i krzyże
Historia

HISTORIA  PARAFII

 

         Powstanie rzymskokatolickiej parafii w Biszczy wiąże się ściśle ze składem narodowościowym mieszkańców wsi oraz z sytuacją polityczną Polski.

Na początku XIX wieku Biszcza była siedzibą parafii grecko-katolickiej. Po roku 1875 (kasata unii) nastąpiła dominacja wyznania prawosławnego. Ludność wyznania rzymskokatolickiego należała do parafii Tarnogród. Podczas rewolucji 1905–1907 na mocy tzw. tolerancyjnego ukazu carskiego wybudowano w Biszczy kapliczkę, która miała służyć katolikom.

W związku ze zniszczeniem starej cerkwi pounickiej, w latach 1908 – 1913 na zlecenie popierających wyznanie prawosławne władz wybudowano nową cerkiew na gruntach odebranych bez odszkodowania katolikom (Andrzejowi Kurowskiemu i Franciszkowi Sarzyńskiemu). Zaprojektował ją inżynier Kaczorowski z Warszawy. Z zewnątrz wyłożona została gładzoną cegłą w kolorze kremowym – w stylu bizantyjsko-romańskim. Cerkiew została wybudowana przy znacznej pomocy miejscowej ludności polskiej wyznania rzymskokatolickiego.

W roku 1915 wycofujące się wojska rosyjskie „zabierały” z sobą ludność ukraińską (wyznania prawosławnego), rzekomo w obronie przed Austriakami – nowo zbudowana cerkiew pozostała więc nieużywana.

Od roku 1918 – w związku z odzyskaniem niepodległości przez Polskę – wyznanie rzymskokatolickie stało się w Biszczy dominujące.

W sierpniu 1918 r. przybyli tu ojcowie jezuici z Krakowa – Dominik i Mieloch. Początkowo korzystali z małej kaplicy, zbudowanej w latach 1905-1907;w listopadzie (w związku ze zbliżającą się zimą) postawiono prowizoryczny ołtarz w szkole. W dniu 10 lutego 1919 r. wskutek starań ks. kanonika Malinowskiego, proboszcza z Tarnogrodu, kapłana zasłużonego na polu narodowo-społecznym jeszcze za rządów carskich, na polecenie władz kościelnych ojcowie wyświęcili pusto stojącą cerkiew prawosławną na kościół rzymskokatolicki. Wkrótce po tym wydarzeniu ojcowie jezuici wyjechali z Biszczy, a proboszczem został mianowany ks. Edward Dąbkowski z Tarnogrodu. Pełnił tę funkcję do 1 grudnia 1939 r.

Erygowanie parafii rzymskokatolickiej w Biszczy miało miejsce 9 października 1919 r.; dokonał tego ks. biskup Marian Fulman. Rząd polski przekazał parafii część gruntów pounickich. Z gruntów tych wydzielono teren na cmentarz rzymskokatolicki – za wsią, przy drodze z Biszczy do Księżpola. Poświęcony został w dniu erygowania parafii.

W skład nowej parafii (wydzielonej z parafii Tarnogród) weszły: Biszcza, Bukowina, Borki, Budziarze, Wólka Biska, Zynie i Żary.

         Przez dziesięć lat pracy ks. Edwarda Dąbkowskiego w charakterze proboszcza dostosowano wnętrze kościoła do obrządku rzymskokatolickiego: wybudowano chór organowy, wyposażono kościół w organy, ambonę, nowe ławki. Poprawiono także budynki parafialne, pokrywając je nowym gontem, wybudowano stodołę z oborą dla organistówki i oparkaniono cmentarz grzebalny.

         Po wybuchu II wojny światowej, podczas pobytu wojsk radzieckich w Biszczy w 1939 r. ksiądz Dąbkowski, szykanowany przez Ukraińców i żołnierzy, opuścił parafię i wkrótce potem zmarł. Jego miejsce zajął ojciec Piotr Brzyski, reformat z Wieliczki, przebywający jako uciekinier wojenny u ks. Ludwika Liwerskiego, proboszcza w Łukowej. Za zezwoleniem władz zakonnych pełnił swą funkcję do końca kwietnia 1942 r. Następnie wyjechał do Jarosławia, gdzie został przełożonym tamtejszego klasztoru ojców reformatów.                               

 W listopadzie 1940 r. władze okupacyjne zmusiły go do przekazania kościoła Ukraińcom. Ośrodkiem życia religijnego katolików znów stała się kapliczka „podarowana” ukazem carskim.

Następnym proboszczem był starszy schorowany kapłan, wysiedlony z diecezji włocławskiej, ks. kanonik Józef Pyzdrowski. Jeszcze w tym samym roku (w lipcu) zmarł on w szpitalu w Biłgoraju.

W lipcu 1942 r. jego miejsce zajął młody kapłan z Poznania, ks. Edmund Lorkiewicz, który w lipcu 1943 r. przeżył wraz z parafianami wysiedlenie i zginął w Majdanku.

         Po wysiedleniu ludności przestała istnieć parafia rzymskokatolicka. W kościele – jako cerkwi – znów zmieniono wystrój zgodnie z wymaganiami obrządku prawosławnego.

         Po wyzwoleniu Ukraińcy zostali wywiezieni do związku Radzieckiego.

Z wysiedlenia wrócili Polacy. W lutym 1945 r. miało miejsce powtórne wyświęcenie cerkwi na kościół rzymskokatolicki. Ponownym  przystosowaniem świątyni do obrządku katolickiego zajął się ks. Franciszek Surtel, młody kapłan z diecezji lubelskiej, który rozpoczął tu pracę duszpasterską od lata 1944 r. Za jego administracji złożono i uruchomiono organy, które Ukraińcy rozebrali. Na wieży pozostały krzyże prawosławne.

 Po jego odejściu (w pierwszą niedzielę grudnia 1945 r.) powrócił do Biszczy ojciec Piotr Brzyski jako ks. Karol Ludwik Brzyski – i pracował tu do roku 1947.
Nowy administrator zajął się przede wszystkim kościołem, którego wnętrze było puste – poza trzema ołtarzami zrobionymi z resztek carskich wrót. Prezbiterium podzielono na dwie części – uzyskując wygodną zakrystię. Przy kopaniu fundamentów pod ścianą dzielącą zakrystię od prezbiterium znaleziono prawosławny krzyż,  zakopany tu i obmurowany przy zakładaniu kamienia węgielnego pod cerkiew. W znalezieniu tego krzyża parafianie widzieli znak, że odtąd kościół już na zawsze pozostanie katolicki, gdyż krzyże prawosławne usunięto nie tylko z wież, ale i z fundamentów.

Elementami z rozebranych carskich wrót udekorowano mensę ołtarzową. Filarki posłużyły jako ozdoby do tabernakulum i tronu pod monstrancję oraz do chrzcielnicy i ambony, które umieszczono w prezbiterium. Balustrada została obniżona i dostosowana do wygodnego przyjmowania komunii świętej. W dniu 15 sierpnia 1946 r. została poświęcona figura ołtarzowa Niepokalanego Serca Maryi.

Równocześnie z remontem kościoła przeprowadzono remont plebanii i organistówki oraz budynku gospodarczego.

         W dniu 23 maja 1947 r. miała miejsce pierwsza wizytacja biskupa lubelskiego w Biszczy. Był nim ks. biskup Stefan Wyszyński.

Przed jego wizytacją zawieszono sygnaturkę (wagi 16 kg), przeniesiono witraże z zakrystii do kościoła, a z dwu pająków zrobiono trzy.

         Z początkiem lipca 1947 r. na własną prośbę odszedł ks. Karol Ludwik Brzyski i znów przywdział habit zakonny jako ojciec Piotr. Nowym proboszczem został mianowany ks. Michał Popiel-Popielec, wikariusz z Niedrzwicy pod Lublinem.
Kompletował on podstawowe wyposażenie kościoła, przeprowadził remont budynku, renowację organów, zmienił pokrycie dachu i przebudował dwie wieże. Przeniósł z prezbiterium na kościół chrzcielnicę i ambonę. W roku 1950 cały kościół został pomalowany – przez Kazimierza Kuleckiego i Jana Guzika.

W ołtarzu głównym kościoła parafialnego pojawił się obraz Serca Pana Jezusa namalowany przez artystę z Krakowa. Ten sam artysta, Stanisław Wałrek, namalował także do kościoła obraz Miłosierdzia Bożego, św. Rodziny, Matki Boskiej Częstochowskiej  i św. Franciszka.

Pokryto gontem dach kościoła filialnego w Bukowinie i ogrodzono starą kapliczkę w Biszczy I.

Przy pomocy parafian przeprowadzony został  remont plebanii i przebudowa walących się budynków gospodarczych oraz organistówki. Cmentarz grzebalny otoczony został nowym ogrodzeniem, które zostało ukończone w 1966 r.

W tym samym roku – na Millennium- kościół parafialny został wyposażony w dzwon o wadze 450 kg. Przelano także pękniętą sygnaturkę.

Dzwony zostały poświęcone przez ks. biskupa Jana Mazura.[1]

         1 lipca 1976 r. administratorem dla tutejszej parafii został mianowany ks. Czesław Szuran, dotychczasowy wikariusz parafii w Tomaszowie Lubelskim.
Ks. Michał Popiel-Popielec, tytularny proboszcz, opuścił parafię Biszcza 9 października 1977 r. Zamieszkał w Szczebrzeszynie u brata.

Zmarł 9 lipca 1979 r. i został pochowany na szczebrzeszyńskim cmentarzu.

Ks. Czesław Szuran zajął się budową nowej plebanii, która została ukończona w 1980 r. i poświęcona przez ks. biskupa Bolesława Pylaka. Cała posesja została ogrodzona metalowymi przęsłami.

W kościele filialnym w Bukowinie przeprowadzono konserwację dwu rzeźb (św. Antoniego i św. Stanisława biskupa) oraz zabytkowych obrazów.

         Od 9 czerwca 1981 r. proboszczem parafii Biszcza został mianowany ks. Leonard Ligęza.
W czasach jego administrowania przeprowadzone zostały prace konserwacyjne dachu i wież w kościele w Biszczy, na plebanii i organistówce, na kapliczce w Biszczy i na wieży kościółka w Bukowinie. Założono nową instalację odgromową na kościele parafialnym, na plebanii i organistówce. Całość prac wykonał Ryszard Krzysztoń z Kraśnika Starego.

W kościele w Bukowinie na starym, przeciekającym goncie położono nowy. Do kościoła parafialnego malarz Eugeniusz Józefowski namalował – w stylu realizmu syntetycznego – stacje Drogi Krzyżowej. Obrazy te nie spodobały się parafianom i nie zostały umieszczone w kościele.

Założono nową instalację oświetleniowo-ogrzewczą w kościele w Biszczy. Wykonano trwałe ogrodzenie cmentarza. Na placu kościelnym w Bukowinie wybudowany został drewniany ołtarz. Proboszcz zaczął gromadzić blachę miedzianą na pokrycie dachu kościoła parafialnego.

W parafii powstała schola, którą założył w roku 1992 ks. wikariusz Roman Palonka (pracował w Biszczy dwa lata), a po jego przeniesieniu prowadził ją przez pięć lat ks. wikariusz Dariusz Blicharz; schola przyjęła nazwę „Zmierzch”. Odniosła wiele sukcesów na przeglądach piosenki religijnej i nagrała dwie kasety.

Ksiądz Leonard Ligęza zmarł w Biszczy 27 lipca 1996 r. Pozostawił po sobie opinię „człowieka wielkiej szlachetności”.

         W dniu 12 sierpnia 1996 r. proboszczem parafii Biszcza został mianowany ks. kanonik Edward Mierzwa (poprzednio był proboszczem parafii Dubienka).
Zaczął administrowanie od doprowadzenia wody do zakrystii. Sprzedał organistówkę oraz 8 arów przyległej ziemi – za uzyskane pieniądze wykonany został remont organów w kościele parafialnym.

Dach kościoła został pokryty blachą miedzianą, wykonano odwodnienie i odgrzybienie kościoła oraz nowe schody do czterech wejść.

Kościół parafialny został otoczony szerokim chodnikiem z kostki, a przed kościołem wykonano – również wyłożony kostką – obszerny parking.

Wnętrze kościoła odmalowano. Zainstalowane zostało promiennikowe ogrzewanie. Na pokrycie kosztów ogrzewania została sprzedana posesja, potocznie zwana „popówką”, na której znajdowała się kiedyś stara plebania.

W 1999 r. ksiądz zainicjował prace konserwatorskie w kościele w Bukowinie. Pozyskiwał dotacje i przy pomocy utworzonego przez parafian z Bukowiny Komitetu Renowacji Kościółka doprowadził do remontu budynku – ścian, dachu, posadzki oraz renowacji zabytkowych obrazów.

W listopadzie 2004 r. odsłonięte zostały zamontowane w kościele parafialnym tablice pamiątkowe poświęcone ks. Michałowi Popielowi i ks. Leonardowi Ligęzie, ufundowane przez biszczańską OSP przy współpracy z ks. wikariuszem Ireneuszem Fedecem.

Wybudowana została kaplica w Zyniach. Poświęcił ją 14 grudnia 2000 r. ks. biskup Mariusz Leszczyński.

Dzięki staraniom proboszcza starosta biłgorajski, Stanisław Schodziński, przydzielił parafii 14 a ziemi w Wólce Biskiej wraz z barakiem, który pełnił kiedyś rolę świetlicy w ośrodku wypoczynkowym i w którym w okresie letnim były odprawiane Msze św. Rozpoczęta została adaptacja tego budynku na kaplicę.

Rozpoczęta została także budowa nowoczesnej kaplicy cmentarnej w Biszczy – wykonano jej fundamenty.

         4 lutego 2005 r. administratorem parafii Biszcza został mianowany ks. Ireneusz Fedec (przez 6 lat pracował tu jako wikariusz), a 1 marca 2007 r. został proboszczem.

Do tego dnia poważnie chory ks. Edward Mierzwa był tytularnym proboszczem, a później rezydentem. Mieszkał nadal na plebanii. Zmarł nagle w nocy z 14 na 15 marca 2008 r. Zgodnie z jego wolą został pochowany na cmentarzu w Biszczy.
Ksiądz Ireneusz Fedec jeszcze jako wikariusz wprowadził wielkopiątkowe Drogi Krzyżowe przez wieś, rozpoczynając nabożeństwo o godz. 21.00. Weszły one w tradycję – biorą w nich udział niemal wszyscy parafianie, przyjeżdżają także mieszkańcy okolicznych parafii.

         Zakupił – ze składek kół różańcowych - włoskie figury do szopki (postacie stojące wysokości 90 cm).       

Zadbał o wyposażenie obu kościołów i kaplic w sprzęt liturgiczny, bieliznę i szaty.

W czasie jego administrowania parafią dokonano rozpoczętej przez ks. E. Mierzwę adaptacji baraku w Wólce Biskiej na kaplicę, wraz z zaprojektowaniem i wykonaniem wystroju wnętrza. Kaplicę poświęcił 20 sierpnia 2006 r. ks. biskup Jan Śrutwa.

Przeprowadzono prace wykończeniowe w kaplicy w Zyniach - urządzono zakrystię i łazienkę, zamontowano duży witraż oraz dwa małe w oknach nad głównym wejściem.

Wybudowano od fundamentów rozpoczętą kaplicę cmentarną, otoczono ją chodnikiem z kostki, wykonano chodnik i oświetlenie przez środek cmentarza oraz parking przy cmentarzu. Górna część kaplicy została wykończona i wyposażona; w dolnej wymurowano 50 krypt i dwa pomieszczenia pomocnicze.

Kontynuowano - we współpracy ze Stowarzyszeniem na Rzecz Bukowiny - prace konserwatorskie przy kościele filialnym w Bukowinie, pozyskując środki z różnych źródeł.

Wykonano drugi parking przy kościele parafialnym, zabezpieczono dzwonnicę i wykonano instalację odgromową.

Rozpoczęto wymianę okien w kościele parafialnym – zamontowano cztery małe witraże na ścianie wejściowej (trzy poświęcone pamięci księży proboszczów – ks. Michała Popiela, ks. Leonarda Ligęzy i ks. Edwarda Mierzwy; czwarty jest darem p. Katarzyny Leśniak) oraz dwa duże (fundatorzy: Genowefa i Marian Tokarscy – witraż przedstawiający Serce Pana Jezusa nad wejściem głównym; Ryszard i Renata Klechowie oraz ks. Ireneusz Fedec – witraż przedstawiający bł. Papieża Jana Pawła II w nawie bocznej od strony Urzędu Gminy); trzeci duży witraż, poświęcony św. Faustynie został zamówiony – jego fundatorzy to rodzina z Bukowiny (rodzina ta zażyczyła sobie anonimowości). Zamówiony został także pierwszy witraż do nawy głównej – „Zwiastowanie”, który również znalazł fundatorów.



Wyposażono kościół parafialny w cyfrowy wyświetlacz tekstów.

Wykonano nagłośnienie w kościele w Biszczy i w kaplicach, zakupiono przenośny sprzęt nagłaśniający na procesje.

Rozpoczęty został remont plebanii – odnowiono parkiety, zmieniono terakotę, wyremontowano dwa pokoje gościnne, trzy łazienki, dwa mieszkania i kuchnię, wymieniono okna, wykończono dolny poziom (sala KSM-u, toaleta, kancelaria, pomieszczenie na dekoracje), przeprowadzono odwodnienie budynku, wyłożono kostką chodnik wokół plebanii i wjazd.

Przeprowadzono również remont budynku gospodarczego, przebudowując go na garaże.

Proboszcz rozpoczął także wymianę ogrodzenia plebanii. W części gospodarczej posesji stare ogrodzenie zastąpione zostało betonowymi przęsłami. Przy wjeździe zamontowano kutą bramę i furtkę – zamykane pilotem.

W dniu 19 sierpnia 2011 r. ksiądz Ireneusz Fedec – mianowany wcześniej proboszczem parafii Dachnów – przekazał parafię Biszcza dotychczasowemu proboszczowi Dachnowa – księdzu Stanisławowi Bełzowi.[2]

Kroniki parafialne (z wyjątkiem dwu, prowadzonych przez ks. E. Mierzwę i ks. I. Fedeca) nie wspominają o pracujących w parafii wikariuszach. Jak wynika z „Ksiąg ochrzczonych”, wikariuszami w parafii Biszcza byli:

1966 – 1972 – ks. Stanisław Jargiło

1972 – 1977 – ks. Władysław Mazurkiewicz

1977 – 1980 – ks. Józef Adamek

1980 – 1984 – ks. Marian Plichowiec

1984 – 1987 – ks. Stanisław Fel

1987 – 1991 – ks. Ryszard Denys

1991 – 1993 – ks. Roman Palonka

1993 – 1998 – ks. Dariusz Blicharz

1998 – 1999 – ks. Bolesław Kuźma

1999 – 2005 – ks. Ireneusz Fedec

2005 – 2008 – ks. Andrzej Skwarek

2008 –          – ks. Jarosław Zawadzki

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Ta część historii parafii opracowana została na podstawie książki Zofii Gałki-Kańskiej, Szkice z dziejów Biszczy, Biszcza 1995 oraz kroniki parafialnej napisanej przez ks. Michała Popiela-Popielca

[2] Historia parafii opracowana na podstawie kronik parafialnych

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 














 
PARAFIA
AKTUALNOŚCI
ZAPOWIEDZI
MSZE ŚW. I NABOŻEŃSTWA
GRUPY DUSZPASTERSKIE
KULT NAJŚW. SERCA PANA JEZUSA
GALERIA